W teatrze prezentacji. O sztuce perswazji (fragment) – Ewa Lewandowska-Tarasiuk

OD MELPOMENY DO MARKETINGU

Czy i jak bardzo zmienia nas obce spojrzenie? Kim stajemy się w ogniu spojrzeń setek par oczu, błysków fleszy i kamer, prezentując publicznie nasze poglądy, udzielając wywiadów, prowadząc spotkania, polemizując bądź agitując, a nawet towarzysko opowiadając dowcipy? Używamy wtedy innych słów niż na co dzień, które nierzadko brzmią inaczej, inna bowiem jest wtedy melodia naszego głosu.

Inaczej się uśmiechamy, poruszamy, nasze spojrzenie nabiera innego wyrazu. Stajemy się jakby kimś innym, ponieważ prywatnie zachowujemy się zgoła odmiennie. Dokonując zarówno lekkiego retuszu naszego wizerunku, jak i istotnych zmian w naszym zachowaniu wobec innych, podejmujemy grę w otaczającej nas przestrzeni społecznej, która staje się w ten sposób przestrzenią teatralną. Tej metafory teatralnej użył Erving Goffman w swojej teorii traktującej życie społeczne jako przestrzeń teatralną, aby wyrazić dramaturgiczny sens ludzkich zachowań. Szczególną motywację tych zachowań stanowi pragnienie, by jak najlepiej wypaść w oczach innych. Społeczne funkcjonowanie człowieka jest ciągiem różnych epizodów, z których każdy ma charakter teatralnego występu o własnej dramaturgii. Prezentacja staje się więc szczególnym występem teatralnym, rozgrywającym się w zorganizowanej przestrzeni społecznej. Może przybierać formę epizodu bądź kilkuaktowego spektaklu, może wykorzystywać najróżniejsze środki wyrazu dramatycznego i realizować się w najróżniejszych konwencjach teatralizacji przestrzeni społecznej.

Prezentacja jest szczególnym występem teatralnym, odbywającym się w zorganizowanej przestrzeni społecznej.

Prezentacja dokonuje się – podobnie jak istota teatru – w tym, co dzieje się między ludźmi podczas teatralnego spotkania. Ta interakcja, uwarunkowana istnieniem aktorów i publiczności czy prezenterów i audytorium tworzy szczególną, dramaturgiczną dynamikę spotkań między ludźmi. Prezentacja, będąc udramatyzowanym epizodem działań parateatralnych, rządzi się tymi samymi prawami, co tradycyjny spektakl teatralny. Układ aktor – publiczność opiera się na podobnych interakcjach między prezenterem a audytorium. Tak więc staje się ona interakcyjnym, rozwijającym się dramaturgicznie epizodem działań w przestrzeni społecznej.

Prezentacja jest interakcyjnym, rozwijającym się dramaturgicznie epizodem działań w przestrzeni społecznej.

Prezentacja należy dzisiaj do działań marketingowych, jest szczególnym wyrazem komunikacji marketingowej, która przejawia się w różnorodnie zintegrowanej komunikacji społecznej. Sztuka prezentacji ilustruje nowoczesne przeobrażenia marketingu, który wkroczył w nowy etap.
Mianowicie po epoce marketingu korzyścimarketingu marek, tj. postrzegania działań marketingowych w kategoriach atrybutów, jakie kupujący odnajduje w sprzedawanych dobrach oraz ich jakości, którą gwarantuje marka, nastała era marketingu przeżyć.

To znaczy, że ekspresja prezentacji produktu, usługi czy idei musi się przekładać na im­presje – wrażenia klienta – odbiorcy. Jego reakcje powinny być tego najlepszym potwierdzeniem.

Ekspresja – wyraz prezentacji produktu, usługi czy idei musi się przekładać na impresje – wrażenia odbiorcy.

Marketing przeżyć otwiera nowe możliwości przed kreatorami aktu prezentacji i jej odbiorcami. Doświadczanie przeżyć staje się integralnym elementem uczestnictwa w prezentacji, intensyfikując proces jej odbioru, a także wrażenia, które prezenter potrafi wywołać bogactwem środków ekspresji. Transakcja handlowa i wszelkie inne formy poro­zumienia stają się dziś finalnym zwieńczeniem spektaklu, którego najważniejszym adresatem jest klient – odbiorca, bohaterem zaś i siłą sprawczą prezenter – oferent.

Społeczeństwo bywa dziś częściej niż kiedykolwiek pub­licznością oczekującą na spektakl. Jego osnową dramaturgiczną może być zarówno interes publiczny, jak i marketingowy – prezentacja towaru, usługi czy racji politycznej, pokaz mody, demonstracja najnowocześniejszego sprzętu sportowego czy nowych metod nauczania. Odbiorcy spektaklu oczekują przeżyć, których powinien im dostarczyć prezenter i wszyscy biorący udział w akcie prezentacji. Tak więc prezentacja staje się rozrywką, przeżyciem intelektualno-emocjonalnym, dostarcza wrażeń, inspiruje, motywuje działania.

Człowiek współczesny, ukształtowany przez media jest nade wszystko żądny rozrywki, dlatego jego uczestnictwo w owej Goffmanowskiej przestrzeni społecznej i wszelkie interakcyjne epizody stanowią formę uczestniczenia w spektaklu, odegrania w nim własnej roli. Oczekiwanie atrakcyjności przekazu, pragnienie czynnego uczestnictwa w prezentacji, której zadaniem jest zaabsorbowanie uwagi, intelektu, poruszenie emocji, zawładnięcie wyobraźnią odbiorcy, staje się mniej lub bardziej uświadomioną potrzebą wszelkich audytoriów. Potrzebę tę w dużym stopniu wyzwoliły media i ekspansja kultury masowej, a wykorzystała gospodarka rynkowa. Prezentacja w swojej dramaturgii, atrakcyjności form, wyrażających różnorodne treści, staje się ofertą zarówno zabawowo-rozrywkową, jak i handlową, nierzadko dostarczającą inspiracji intelektualnych, jak i realizującą cele komercyjne.

Prezentacja jest ofertą i zabawowo-rozrywkową, i handlową.

Prezentacja dostarcza inspiracji intelektualnych i realizuje cele komercyjne.

Teatr życia codziennego wykreował nie tylko wielu aktorów, ale i ogromną publiczność, uczestniczącą w niekończącym się spektaklu najróżniejszych prezentacji. Melpomena – muza teatru wyszła z orszaku Apollina, by skorzystać z pokus marketingu. Zastosowanie w prezentacji elementów dramaturgicznych, kreowanie jej na wzór spektaklu teatralnego, wzbogacającego jej przekaz, daje wielką szansę na skuteczność działań prezentacyjnych. Kryje też pewne niebezpieczeństwo przerostu atrakcyjności form nad walorami intelektualnymi. Świat oszalał dziś na punkcie zabawy i niekiedy organizatorzy i twórcy prezentacji ulegają pokusie, by uczynić z prezentacji wielki show. Ale – jak pyta Neil Postman – komu, kiedy i jak mamy się poskarżyć, gdy poważny dyskurs rozpływa się w chichocie? Jakie jest antidotum na kulturę wyjałowioną przez śmiech? Komentując Huxleyowską wizję „nowego wspaniałego świata” ludzi oszołomionych banałem, uczestniczących w niekończącym się spektaklu rozrywki, stwierdza, że w tym, co ich spotkało, nie chodzi o to, że się śmiali zamiast myśleć, ale że nie wiedzieli z czego się śmieją ani dlaczego przestali myśleć. Dlatego w teatralizowaniu prezentacji, kreowaniu atrakcyjności jej form przekazu, jak i intelektualnego przesłania należy kierować się poczuciem harmonii w doborze środków wyrażających te przesłania.

[…]

Najważniejszym medium prezentacyjnym jest sam prezenter.

Z kolei wybór środków prezentacji jest podyktowany treścią przekazu. Media prezentacyjne i multimedia pozwalają lepiej przedstawić informacje, które w prezentacji werbalnej, np. treści wykładu, mogłyby umknąć w natłoku cytowanych danych. Atrakcyjny przekaz graficzny pojawiający się na ekranie pozwoli na uporządkowanie i wyeksponowanie tych informacji, na których prezenterowi szczególnie zależy. Jemu zaś pozostanie interpretacja problemu i argumentacja. Zatem atrakcyjna prezentacja graficzna może stymulować procesy percepcyjne, wzmacniając je perswazyjnie.

Atrakcyjny przekaz graficzny stymuluje procesy percepcyjne i wzmacnia perswazję.

Media prezentacyjne są istotnymi rekwizytami i należą do scenografii prezentacji. Nadają niejako symboliczny sens przestrzeni, otaczającej prezenterów i odbiorców. Ich umieszczenie i sposób wykorzystania wiele mówi o merytorycznym poziomie prezentacji, kompetencjach osób je obsługujących, atrakcyjności prezentacyjnej inscenizacji. Wszelkie urządzenia stanowiące media prezentacyjne czy multimedia stają się środkami przekazu, a – pamiętajmy o tym – środek przekazu jest też informacją.

Środek przekazu jest informacją.

Dlatego tak ważne jest dla prezentacji scenograficzne wyposażenie jej przestrzeni oraz trafny dobór mediów przekazujących zaplanowaną treść. Jeżeli informacja i środek przekazu (czyli treść i forma) są zgodne, to można zakładać, że tak przygotowany proces komunikacyjnego oddziaływania aktu prezentacji okaże się skuteczny.

Zgodność informacji i środków przekazu warunkuje dobre komunikowanie w prezentacji.

Współczesne badania nad skutecznością edukacyjną

z udzia­łem multimediów potwierdzają:

o 56% większą skuteczność nauczania

o 50–60% wyższy stopień rozumienia tematu

o 20–40% rzadsze nieporozumienia w związku z odbiorem informacji

38–70% oszczędności czasu w przekazywaniu informacji

o 60% szybsze tempo nauki

o 25–50% większy zakres przyswojonej wiedzy.

Techniki multimedialne z możliwościami cyfrowego przetwarzania informacji w zintegrowanej postaci, działające w globalnych systemach informatycznych, stawiają coraz to nowe wyzwania cywilizacyjne kreatorom przestrzeni prezentacyjnej. Dzięki informatyce prezentacja zyskuje nowe możliwości oddziaływania marketingowego i edukacyjnego, rozwijając w swej teatralnej przestrzeni kulturę informatyczną. Internet czy program PowerPoint dają całkiem nowe, interaktywne możliwości teatralizowania przestrzeni edukacyjnej.

Autor: Ewa Lewandowska-Tarasiuk
Tytuł: W teatrze prezentacji. O sztuce perswazji
Stron: 164
Oprawa: Miękka
Format: 14x20cm
Wydawnictwo: WIEDZA POWSZECHNA
http://skocz.pl/perswazja

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *