Eginald Schlattner – Fortepian we mgle

fortepian-we-mgle-duzyRumunia XX wieku, czas poważnych przemian społecznych, kulturowych i obyczajowych. Skomplikowana mozaika wielu kultur, barwny kalejdoskop świata Sasów, Żydów, Cyganów, zdeklasowanego mieszczaństwa i przeintelektualizowanych arystokratów. Clemens, potomek starej, saskiej rodziny o bogatych tradycjach, uwikłany w tło przemian i zamętów, nie potrafi zrozumieć nowego porządku świata.

Osobiste tragedie głównego bohatera, jego świata i rodziny, stają się kanwą dla doskonałej powieści, głębokiej i pasjonującej, powieści, która w poetycki i przejmujący sposób odmalowuje nie tylko Transylwanię, ze wszystkimi jej mrocznymi tajemnicami i nieco surrealną, baśniową klimatycznością, ale także – a może przede wszystkim – kondycję człowieka wobec ideologii. Ideologii, które właśnie w XX wieku stały się narzędziem intryg, zniewolenia i upadku ludzkiej godności. Ideologii, którą można było odrzucać, skazując się tym samym życie w strachu, albo którą można było przyjąć, zniewalając tym samym siebie samego. Ideologii, które nie pytały o istotę człowieka, nie dawały alternatyw. I wobec których potrzeba było wielkiej odwagi, by móc pozostać wobec nich wolnym. Clemens to postać fikcyjna na tle prawdziwych wydarzeń, ale także portret człowieka, którym mógłby być każdy.

Nie bez znaczenia mogą tu być osobiste doświadczenia autora, Eginalda Schlattnera, urodzonego w Arad, mieście położonym tuż przy granicy z Węgrami. Mieście, które na równi z niedaleką Oradeą zachwyca XIX-wieczną mieszczańską architekturą, utrzymaną w stylu secesyjnym najwyższej klasy. Schlattner, podobnie jak jego bohater, pochodzi z saskiej rodziny, od pokoleń zamieszkującej dzisiejszą Rumunię, niegdyś Siedmiogród i Transylwanię. Autor i jego bohater żyją  niemal równocześnie, podejmują podobne działania. Na ile są utożsamieni?

W twórczości Eginalda Schlattnera często powraca motyw powojennych losów rodzin saskich w Rumunii, autor niejednokrotnie wracał także w swych poprzednich powieściach do wątków autobiograficznych. Fortepian we mgle stanowi najpewniej dopełnienie i podsumowanie literackiej biografii autora, reszta – pozostaje we mgle,  tak jak i sama jednostka wobec swoich czasów. Jeżeli jednak mogą stać się one kanwą dla powieści, to oby powieści takich jak ta – “czarnych pereł powieściopisarstwa”- jak napisano o niej, było jak najwięcej.

Marta Brodowska

Autor: Eginald Schlattner

Tytuł: Fortepian we mgle

Wydawnictwo: Wydawnictwo Czarne

Liczba stron: 572

Data wydania: 2009

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *