Polska sztuka ludowa – Alicja Mironiuk Nikolska

Polski folklor, i wszystko co się z nim łączy, przeżył swój renesans w czasach Młodej Polski. Podążając za ogólnoeuropejską modą twórcy tak zwanej sztuki wysokiej przeżyli fascynację rodzimą kulturą ludową promując ją, oraz czerpiąc z niej inspirację. Wtedy również zaczynała się dynamicznie rozwijać etnologia i etnografia, młode dziedziny nauki, które między innymi zaczęły z pasją opisywać powoli zanikający, rodzimy folklor, dzięki czemu na ten temat zachowało się sporo źródeł z czasów, gdy sztuka ludowa była w rozkwicie. Niestety po drugiej wojnie światowej wszechwładna partia objęła mecenatem tradycję ludową, doprowadzając do powstania wstydliwego tworu jakim jest Cepelia. Współcześnie wielu osobom twórczość ludowa kojarzy się z ograniczonym zestawem wzorów na ceramicznej zastawie i jakimiś krzykliwymi drewnianymi ozdobami. Większość nie chce nawet myśleć o posiadaniu takich rzeczy w domu, a słowo cepelia jest synonimem rzeczy brzydkich, kiczowatych i odpustowych. Przykro się robi na samą myśl.

„Polska sztuka ludowa” to kolejny śliczny album z serii „Ocalić od zapomnienia” wydawnictwa Muza. W moim odczuciu jedną z idei przyświecających powstaniu tej serii jest walka z negatywnym stereotypem cepelii, pokazania bogactwa i różnorodności twórczości oraz kultury ludowej. Książka jest podzielona na rozdziały poświęcone konkretnym gałęziom sztuki lub rzemiosła, które dokładnie opisuje. W pierwszej części autorka obszernie rozpisuje się na temat malarstwa, grafiki i rzeźby. Natomiast trochę mniej miejsca poświęca zdobnictwu, którym zajmuje się w drugiej części. Czytelnik poznaje historię rozwoju danej dziedziny w Polsce, nie rzadko z uwzględnieniem różnic regionalnych. Przedstawiony zostaje również społeczny aspekt sztuki, dlaczego w ogóle dana twórczość pojawiła się w życiu przecież bardzo zapracowanych chłopów i jakie pełniła funkcje: religijne, polityczne czy umacniające więzi lokalne.

Album jest pięknie wydany w bardzo wygodnym formacie, który pozwolił na przejrzyste skomponowanie tekstu i ilustracji. Bardzo praktyczny jest również słowniczek, który czasami pojawia się na marginesach. Wyjaśnione są w nim co trudniejsze terminy pojawiające się w tekście, bez zaburzania wywodu autorki. Każdy temat jest opatrzony licznymi zdjęciami dobrej jakości, które pozwalają podziwiać różnorodność i piękno zabytków. Niestety jedyną wadą tej publikacji są podpisy pod ilustracjami – często zbyt zdawkowe i niekompletne. Domyślanie się z tekstu co niektóre z nich przedstawiają może i było by interesującym testem na czytanie ze zrozumieniem, gdyby gdzieś w książce był klucz z odpowiedziami, dzięki któremu dałoby się ocenić trafność własnych typów.

Ta przystępnie napisana książka może posłużyć jako dobry wstęp dla osób chętnych do  zapoznania się z tematem twórczości ludowej. Może również przypaść do gustu miłośnikom sztuki, którzy są otwarci na wszelkie jej przejawy.

Katarzyna Krawczyk

Ocena: 4/5

Tytuł: „Polska sztuka ludowa”

Autor: Alicja Mironiuk Nikolska

Wydawnictwo: Muza

Liczba stron: 254 strony

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *